دادند . « 1 » اين نگرانى در شكل گسترده‌ترى در سطح اصحاب و ياران حضرت مطرح بود ، نمونه روشن آن ، رشيد هجرى است كه دست و پاى و زبان او را به خاطر طرفدارى از حضرت قطع كردند « 2 » ، ميثم تمار است كه به شكل بسيار فجيعى به قتل رسيد « 3 » ، كميل بن زياد است كه حجاج او را به قتل رسانيد « 4 » ، حجر بن عدى كندى ( م 51 ) است كه به دستور معاويه در مرج عذرا با عده‌اى از شيعيان حضرت كشته شدند « 5 » و افراد بسيار ديگرى كه مورد آزار و اذيت و يا به قتل رسيدند . اين نمونه‌ها درك بهترى به ما نشان مىدهد كه بفهميم شرايط پس از فوت امام چقدر دشوار بوده و آنان تا چه حد درباره امير مؤمنان و آثارش مورد تهديد و فشار قرار گرفته بودند تا جايى كه نمىتوانستند از حضرت به راحتى نقل حديث كنند . توصيف و ترسيم گوشه‌هايى از اين شرايط براى درك موقعيت انتقال مصحف امام به خوبى آشكار مىگردد . البته اين توضيحات به اين معنا نبود كه حساسيت‌ها در مورد اصحاب ائمه كم بوده يا حساسيت مسئله در عصرهاى بعدى كاسته شده است . در تاريخ آمده است كه در اثر اين وضعيت آثار و روايات بسيارى از ائمه و صحابه آنان از دست رفته است . درباره محمد بن ابى عمير آمده است كه چون او را گرفته و به زندان انداختند ، خواهر او از ترس آنكه مبادا روايات

--> ( 1 ) - همان / 207 . ( 2 ) - همان ، ج 42 / 121 ، 138 . ( 3 ) - همان / 127 ، 138 . ( 4 ) - همان / 163 ، همچنين قمى ، عباس ، سفينة البحار ، ج 4 / 264 ، مشهد ، تحقيق مجمع البحوث الاسلامية ، 1420 ق . ( 5 ) - قمى ، عباس ، الكنى و الالقاب ، ج 1 / 304 .